Dziś imieniny:
Wandy Zenona

Trwają zapisy do naszej szkoły. Bądź w naszej lidze - Lidze Zawodowców.

Spółdzielczość uczniowska jako organizacja rozwinęła się w Polsce i we Francji. Ta forma aktywizacji młodzieży istnieje od 106 lat. Pierwsza polska spółdzielnia uczniowska powstała w Pszczelinie k. Warszawy w październiku 1900 roku.. Założyła ją nauczycielka i wybitna działaczka oświatowa Jadwiga Dziubińska. Przy organizowanych przez Towarzystwo Pszczelarsko - Ogrodnicze kursach rolniczych powstał sklepik i kasa wzajemnej pomocy. Kiedy objęła kierownictwo szkoły gastronomicznej dla wiejskich dziewcząt w Kruszonku na Kujawach założyła spółdzielnię uczniowską, która organizowała życie szkoły i internatu oparte na zasadach samorządności. Inicjatywa zakładania spółdzielni uczniowskich zwłaszcza przy szkołach rolniczych rozwinęła się intensywnie po 1905 roku.

W szkole podstawowej pierwszą spółdzielnię tzw. szkolną kooperatywę założył w 1912 roku w Mińsku Mazowieckim nauczyciel i autor pierwszej broszury dotyczącej szkolnego ruchu spółdzielczego pt "Kooperatywa w szkole" Roman Kluge.

W czasie odzyskania przez Polskę niepodległości spółdzielczość uczniowska skupiała już kilka tysięcy członków. Spółdzielnie dorosłych włączały dzieci i młodzież do współdziałania z myślą o wychowaniu przyszłych pracowników i działaczy spółdzielczych. Znaczącą rolę w budowie spółdzielczości uczniowskiej odegrał Związek Spółdzielczości Spożywców "Społem", z którego inicjatywy powstał w 1922 roku Instruktoriat Spółdzielni Uczniowskich.

Propagatorami działalności uczniowskich kooperatyw byli: dr Maria Orasetii - działaczka spółdzielczości i redaktorka "Społem", pisarze: dr Janusz Korczak (powieść "Bankructwo małego Dżeka"), Franciszek Dąbrowski (podręcznik "Spółdzielnie uczniowskie").

Lista polskich nazwisk związanych ze spółdzielczością jest bogata i prominentna. Począwszy od S. Staszica (uważanego za protoplastę polskiej spółdzielczości), poprzez Abramowskiego, L. Krzywickiego (wybitnych uczonych przełomu XIX i XX wieku), do S. Wojciechowskiego (Prezydenta II RP). Należy również wspomnieć o zaangażowaniu w ruchu spółdzielczym takich pisarzy jak S. Żeromski pomysłodawca nazwy pisma spółdzielczego "Społem", (od jego nazwy przyjęto imię spółdzielczości konsumenckiej), czy M. Dąbrowskiej (artykuły prasowe). Wszyscy oni widzieli w spółdzielczości nie tylko formę i narzędzie poprawy życia jednostki, nawet całych grup społecznych, ale przede wszystkim drogę ułatwiającą osiągnięcie postępu gospodarczego i społecznego poprzez twórcze dostosowanie działalności ekonomicznej do nowych zadań i zmieniających się warunków.

Oficjalne stanowisko wobec zakładanych spółdzielni uczniowskich zajęło Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego w postaci okólnika z dnia 6.06.1932 roku, w którym stwierdzono: Ruch spółdzielczy na terenie szkolnym, zawierający pozytywne wartości społecznego i obywatelskiego wychowania, doznaje ze strony władz szkolnych życzliwego poparcia. W okresie od 1936 do 1939 roku ukazywało się niezwykle popularne wśród młodzieży czasopismo "Młody Spółdzielca". Przed wybuchem II wojny światowej w polskich szkołach istniało prawie 7 tys. spółdzielni, które obok sklepików prowadziły introligatornie, biblioteki i bufety. Okupację przetrwało zaledwie kilkanaście spółdzielni, lecz po wojnie zostały reaktywowane i tak w 1949 roku zarejestrowano 14700 spółdzielni, które zrzeszały 1,5 mln członków.

Polska spółdzielczość uczniowska obok francuskiej, brytyjskiej, szwedzkiej i duńskiej w latach siedemdziesiątych XX wieku była zaliczana do najprężniej działającej w świecie. Spektrum działań spółdzielni obejmowało różne formy gospodarowania. W ramach kooperatyw uczniowskich funkcjonowały zakłady fryzjerskie, pracownie fotograficzne, wytwórnie zabawek i wyrobów z wikliny, zakłady krawieckie. Nawyk oszczędzania kształciły szkolne Kasy Oszczędności, które później zostały przekształcone w Kasy Spółdzielcze.

Istotnym wydarzeniem w działalności spółdzielni uczniowskich był fakt uczestnictwa młodych Spółdzielców na I Międzynarodowym Sympozjum Spółdzielczości Szkolnej w grudniu 1979 roku w Paryżu zorganizowanego przez UNESCO.

Perspektywy rozwoju spółdzielczości uczniowskiej zostały zachwiane na początku lat 90-tych XX w. W tym czasie z uwagi na uwarunkowania prawne i gospodarcze zostało zlikwidowanych wiele spółdzielni. W celu wsparcia inicjatyw spółdzielczych w 1993 roku powstała Fundacja Rozwoju Spółdzielczości Uczniowskiej w Krakowie, której patronuje Minister Edukacji narodowej i Krajowa Rada Spółdzielcza.

Obecnie w kraju funkcjonuje ponad trzy tysiące Spółdzielni Uczniowskich w szkołach różnych typów. Najwięcej Spółdzielni zarejestrowanych jest w województwach: małopolskim, śląskim, mazowieckim, warmińsko-mazurskim, podkarpackim i świętokrzyskim.

Spółdzielczość uczniowska odgrywa znaczącą rolę w rozwoju młodego człowieka, ponieważ będąc jej członkiem uczy się zasad demokracji i współodpowiedzialności. Jest również skuteczną formą przygotowania młodzieży do znalezienia miejsca na rynku pracy.

Opracowała: Krystyna Dziuk

Rekrutacja 2018



Projekt LdV. Projekt POKL
ldv_logo

getup_logo


bip



moodlelogo

Sponsorzy

 Sponsorzy stanowisk egzaminacyjnych
Elektryk 22-zm

Please publish modules in offcanvas position.